EUDR: co musi zrobić sprzedawca drewna
Przegląd obowiązków wynikających z unijnego rozporządzenia dotyczącego wylesiania dla właścicieli lasów, tartaków i handlarzy drewnem na Słowacji i w Czechach. Stan na 11 października 2026.
Krótka odpowiedź
Po zmianie rozporządzeniem 2025/2650 EUDR (rozporządzenie (UE) 2023/1115) stosuje się od 30 grudnia 2026. Każdy, kto po raz pierwszy wprowadza drewno na rynek UE – na przykład właściciel lasu sprzedający własne drewno – musi wykazać, że pochodzi ono z terenów niewylesionych po 31 grudnia 2020, zostało pozyskane legalnie, oraz podać geolokalizację działki. Uczestnicy dalszych etapów łańcucha dostaw (tartaki, handlarze) nie składają już własnego oświadczenia, lecz przechowują numer referencyjny oświadczenia dostawcy.
Terminy
30 grudnia 2026 – duże i średnie przedsiębiorstwa oraz wszystkie podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw i podmioty handlowe. Według zestawienia Komisji Europejskiej także mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa w odniesieniu do drewna i produktów z drewna już objętych unijnym rozporządzeniem w sprawie drewna (EUTR).
30 czerwca 2027 – mikroprzedsiębiorstwa, małe przedsiębiorstwa i osoby fizyczne w odniesieniu do pozostałych towarów objętych EUDR.
Terminy przesunięto już dwukrotnie (rozporządzenia 2024/3234 i 2025/2650), dlatego przed podjęciem decyzji należy je sprawdzić we właściwym organie.
Kto jest kim w łańcuchu dostaw
Podmiot pierwotny – jako pierwszy wprowadza drewno na rynek UE: właściciel lub zarządca lasu sprzedający własne drewno albo importer spoza UE. Składa oświadczenie o należytej staranności w systemie informacyjnym EUDR.
Podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw – przetwarza lub dalej wprowadza do obrotu drewno już wprowadzone na rynek UE, np. tartak. Nie składa własnego oświadczenia.
Podmiot handlowy – kupuje i sprzedaje drewno bez jego przetwarzania. Również nie składa własnego oświadczenia.
Co musi zrobić podmiot pierwotny
1. Zebrać informacje o drewnie: gatunki, ilość, kraj i geolokalizację działki (współrzędne punktu lub wielokąt dla działek powyżej 4 ha), datę lub okres pozyskania.
2. Sprawdzić, czy drewno nie przyczyniło się do wylesiania (działka nie została wylesiona po 31 grudnia 2020) i czy zostało pozyskane zgodnie z prawem kraju pochodzenia.
3. Przed sprzedażą złożyć oświadczenie o należytej staranności w systemie informacyjnym EUDR i przekazać jego numer referencyjny odbiorcy.
4. Przechowywać dokumentację przez 5 lat.
Uproszczenie dla małych właścicieli lasów
Podmioty pierwotne będące mikroprzedsiębiorstwami i małymi przedsiębiorstwami z krajów niskiego ryzyka składają w systemie informacyjnym jedną uproszczoną deklarację zamiast kolejnych oświadczeń (jej treść określa załącznik III do rozporządzenia). Komisja Europejska zalicza zarówno Słowację, jak i Czechy do krajów niskiego ryzyka.
Co muszą zrobić tartak i handlarz
Podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw i podmioty handlowe nie składają własnego oświadczenia. Muszą zbierać i przechowywać numer referencyjny oświadczenia podmiotu pierwotnego oraz informacje o tym, od kogo kupiły drewno i komu je sprzedały – przez 5 lat. Podmioty, które nie są MŚP, muszą zarejestrować się w systemie informacyjnym EUDR.
Słowacja
Na Słowacji rozporządzenie wdraża ustawa przyjęta w 2025 na wniosek Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Podmioty i podmioty handlowe nadzoruje Słowacka Inspekcja Leśna i Drzewna (Slovenská lesnícko-drevárska inšpekcia) w Zwoleniu. Ministerstwo publikuje aktualności na mpsr.sk.
Czechy
W Czechach głównym organem właściwym w sprawach EUDR jest Narodowy Instytut Leśnictwa (Národní lesnický institut, jednostka ekspercka Ministerstwa Rolnictwa, kontakt eudr@nli.gov.cz). Służba celna sprawdza deklaracje przy imporcie i eksporcie. Ministerstwo Rolnictwa publikuje informacje na mze.gov.cz.
Jak pomaga aplikacja
TIMBERPOLIS zapisuje w rejestrach drewna lokalizację działki pochodzenia z GPS lub Atlasu leśnego, gatunki, ilość i datę pozyskania – dane potrzebne do oświadczenia. Przy zakupie numer referencyjny oświadczenia dostawcy jest zapisywany wraz z informacjami o ładunku.
Źródła
- Nariadenie (EÚ) 2023/1115 – EUR-Lex
- Nariadenie (EÚ) 2025/2650 – EUR-Lex
- European Commission – Access2Markets: EUDR delay until December 2026
- European Commission – EUDR implementation
- Ministerstvo pôdohospodárstva a rozvoja vidieka SR
- Národní lesnický institut – EUDR
Ten przegląd służy wyłącznie celom informacyjnym i nie zastępuje porady prawnej ani treści przepisów. Za wypełnienie obowiązków odpowiada podmiot. W konkretnych sprawach należy skontaktować się z właściwym organem.
Często zadawane pytania
Czy jako mały właściciel lasu muszę składać oświadczenie przy każdej sprzedaży?
Nie. Podmioty pierwotne będące mikroprzedsiębiorstwami i małymi przedsiębiorstwami z krajów niskiego ryzyka, w tym Słowacji i Czech, składają jedną uproszczoną deklarację w systemie informacyjnym EUDR.
Czy tartak musi składać własne oświadczenie o należytej staranności?
Nie, od czasu zmiany rozporządzeniem 2025/2650. Jako podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw tartak przechowuje numer referencyjny oświadczenia dostawcy oraz dokumentację dostawców i odbiorców przez 5 lat.
Od kiedy EUDR stosuje się do drewna?
Od 30 grudnia 2026. W przypadku mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw zajmujących się innymi towarami od 30 czerwca 2027; dla drewna już objętego EUTR, według Komisji Europejskiej, od 30 grudnia 2026.
Jak dokładna musi być lokalizacja działki?
Należy podać geolokalizację działki, na której pozyskano drewno: współrzędne punktu lub, w przypadku działek powyżej 4 hektarów, wielokąt wyznaczający ich granice.
