Formula Huber – obujam trupca iz srednjeg prečnika

Najčešće korišćena metoda kubiranja u srednjoj Evropi: jedan prečnik na sredini dužine i dužina.

Šta je Formula Huber?

Formula Huber izračunava obujam trupca kao obujam valjka čiji je prečnik jednak prečniku trupca na polovini njegove dužine. Potrebno je samo jedno merenje prečnika, a kod tipičnih pilanskih trupaca odstupanje je u granicama nekoliko procenata. Zato je osnova za kubiranje pojedinačnih trupaca u Slovačkoj, Češkoj, Nemačkoj, Austriji i Francuskoj. Evropski standard EN 1309-2 navodi je kao osnovni postupak kada ne postoji nacionalno pravilo.

Formula

V = π/4 · d² · L

V = obujam u m³ · d = prečnik na sredini dužine u metrima · L = dužina u metrima. Kada je prečnik u centimetrima: V = π/40,000 · d² · L.

Razrađen primer

Trupac sa srednjim prečnikom 30 cm i dužinom 4 m: V = 3.1416 / 4 · 0.30² · 4 = 0.283 m³.

Gde se koristi

Nemačka – pravila RVR, puni kubni metri bez kore iz srednjeg prečnika. Austrija – srednji prečnik prema trgovačkim uzansama ÖHU i standardu ÖNORM L 1021. Francuska – standard NF B53-020 (valjak iz srednjeg prečnika, zaokruženog naniže na cele cm). Irska – srednji prečnik sa korom. Delimično Mađarska (tvrdo drvo prema srednjem prečniku, meko drvo prema tablicama za tanji kraj) i Poljska (duga debla prema srednjem prečniku, kraći trupci prema prečniku na tanjem kraju). Slovačka i Češka – osnova standarda STN i ČSN 48 0009.

Česta pitanja

Koliko je tačna formula Huber?

Tačna je za trupac oblika paraboloida, a kod tipičnih trupaca odstupa za nekoliko procenata. Najveća greška javlja se kod trupaca iz donjeg dela debla sa izraženim proširenjem pri korenu.

Da li se prečnik meri sa korom ili bez kore?

Zavisi od ugovora i standarda. Obujam za trgovinu obično se iskazuje bez kore – meri se direktno ili se dvostruka debljina kore odbija od prečnika sa korom.

Koja je razlika između formule Huber i STN/ČSN 48 0009?

Standardi STN i ČSN zasnivaju se na formuli Huber, ali se obujam očitava iz tablica: prečnik se zaokružuje naniže na cele centimetre, dužina naniže na decimetre, a tablice već uračunavaju koru prema vrsti drveta.

Da li se formula Huber pominje u evropskom standardu?

Da. Evropski standard EN 1309-2 (Oblo drvo – zahtevi za merenje i izračunavanje obujma) navodi da se, kada ne postoji nacionalno ili regionalno pravilo, obujam izračunava kao obujam cilindra na osnovu srednjeg prečnika i dužine – odnosno po formuli Huber. Prečnik se zaokružuje naniže na cele centimetre, a dužina naniže na desetinke metra.

Druge metode kubiranja trupaca

Sve 22 metode u aplikaciji ›

Formula SmalianKada ne možete da priđete sredini trupca – na složaju ili kamionu – merite oba kraja.m³ · US · CA Pravilo DoyleNajstarije pravilo za kubiranje koje je i dalje u širokoj upotrebi na jugu i srednjem zapadu Sjedinjenih Država.BF · US Scribner Decimal CPravilo nastalo ucrtavanjem dasaka u krugove, danas standard za trupce mekog drveta na zapadu Sjedinjenih Država.BF · US · CA Pravilo International ¼″Uzima u obzir širinu reza od ¼ inča, skupljanje rezane građe i pad prečnika trupca, pa daje rezultat najbliži stvarnom iskorišćenju pri rezanju.BF · US JAS (japanski standard)Metoda kvadrata prečnika na tanjem kraju, standard za trupce namenjene japanskom tržištu.m³ · JP Švedsko kubiranje (toppmätning)Švedske pilane plaćaju prema prečniku na tanjem kraju: m³to je obujam valjka određen na osnovu tanjeg kraja.m³ · SE Formula HoppusTradicionalno britansko pravilo koje se i dalje koristi u trgovini tropskim tvrdim drvetom i tikovinom.m³ · GB · IE · IN · GH · MY STN / ČSN 48 0009Kubiranje prema tablicama slovačkog standarda STN 48 0009 i češkog standarda ČSN 48 0009: obujam bez kore očitava se iz tablica prema srednjem prečniku, dužini i vrsti drveta. Često se koristi u trgovini oblovinom u Slovačkoj i Češkoj.m³ · SK · CZ Više metodaNewton, GOST 2708-75, Brereton, Vermont, Universal (Daniels), Ontario Board Foot, Ontario Cubic, Roy, Alberta, BC Firmwood, Mid-girth, Guo Biao (GB/T 4814)Sve 22 metode ›