Wzór Hubera – objętość kłody ze średnicy środkowej

Najczęściej stosowana metoda pomiaru miąższości w Europie Środkowej: jedna średnica w połowie długości i długość.

Czym jest Wzór Hubera?

Wzór Hubera oblicza objętość kłody jako objętość walca o średnicy równej średnicy kłody w połowie jej długości. Wymaga jednego pomiaru średnicy i dla typowych kłód tartacznych daje wynik z dokładnością do kilku procent, dlatego stanowi podstawę pomiaru miąższości pojedynczych kłód na Słowacji, w Czechach, Niemczech, Austrii i Francji. Norma europejska EN 1309-2 wskazuje go jako podstawową procedurę w przypadku braku reguły krajowej.

Wzór

V = π/4 · d² · L

V = objętość w m³ · d = średnica w połowie długości w metrach · L = długość w metrach. Dla średnicy w centymetrach: V = π/40 000 · d² · L.

Przykład obliczeń

Kłoda o średnicy środkowej 30 cm i długości 4 m: V = 3,1416 / 4 · 0,30² · 4 = 0,283 m³.

Gdzie jest stosowana

Polska – częściowo (dłużyce według średnicy środkowej, krótsze kłody według średnicy w cieńszym końcu). Niemcy – reguły RVR, metry sześcienne litego drewna bez kory na podstawie średnicy środkowej. Austria – średnica środkowa według zwyczajów handlowych ÖHU i normy ÖNORM L 1021. Francja – norma NF B53-020 (walec na podstawie średnicy środkowej, zaokrąglonej w dół do pełnych cm). Irlandia – średnica środkowa wraz z korą. Częściowo Węgry (drewno liściaste według średnicy środkowej, drewno iglaste według tablic dla cieńszego końca). Słowacja i Czechy – podstawa norm STN i ČSN 48 0009.

Często zadawane pytania

Jak dokładny jest wzór Hubera?

Daje dokładny wynik dla kłody o kształcie paraboloidy, a dla typowych kłód błąd mieści się w granicach kilku procent. Największy błąd występuje przy kłodach odziomkowych z silnymi nabiegami korzeniowymi.

Czy średnicę mierzy się wraz z korą czy bez kory?

Zależy to od umowy i normy. Objętość handlową zwykle określa się bez kory – przez bezpośredni pomiar lub odjęcie podwójnej grubości kory od średnicy wraz z korą.

Czym różnią się Huber i STN/ČSN 48 0009?

Normy STN i ČSN opierają się na wzorze Hubera, ale objętość odczytuje się z tablic: średnicę zaokrągla się w dół do pełnych centymetrów, długość do decymetrów, a tablice uwzględniają już korę w zależności od gatunku.

Czy norma europejska wymienia wzór Hubera?

Tak. Norma europejska EN 1309-2 (Drewno okrągłe – wymagania dotyczące pomiaru i obliczania objętości) mówi, że jeśli nie ma reguły krajowej ani regionalnej, objętość oblicza się jak dla walca na podstawie średnicy środkowej i długości – czyli według wzoru Hubera. Średnicę zaokrągla się w dół do pełnych centymetrów, a długość w dół do dziesiątych części metra.

Inne metody pomiaru miąższości drewna okrągłego

Wszystkie 22 metody w aplikacji ›

Wzór SmalianaGdy środek kłody jest niedostępny – na mygle lub samochodzie – mierzy się oba końce.m³ · US · CA Reguła Doyle’aNajstarsza reguła pomiaru miąższości nadal powszechnie stosowana na południu i Środkowym Zachodzie Stanów Zjednoczonych.BF · US Scribner Decimal CReguła opracowana przez wrysowywanie desek w koła, dziś standard dla kłód z drewna iglastego w zachodniej części Stanów Zjednoczonych.BF · US · CA Reguła International ¼″Uwzględnia rzaz ¼ cala, kurczenie się drewna i zbieżystość kłody, dlatego daje wynik najbliższy rzeczywistej wydajności tarcicy.BF · US JAS (norma japońska)Metoda oparta na kwadracie średnicy w cieńszym końcu, standard dla kłód sprzedawanych do Japonii.m³ · JP Szwedzki pomiar miąższości (toppmätning)Szwedzkie tartaki rozliczają drewno na podstawie średnicy w cieńszym końcu: m³to to objętość walca wyznaczona z tego końca.m³ · SE Wzór HoppusaTradycyjna brytyjska reguła nadal stosowana w handlu tropikalnym drewnem liściastym i drewnem tekowym.m³ · GB · IE · IN · GH · MY STN / ČSN 48 0009Pomiar miąższości według tablic zgodnych ze słowacką normą STN 48 0009 i czeską ČSN 48 0009: objętość bez kory odczytywana z tablic na podstawie średnicy środkowej, długości i gatunku. Powszechnie stosowany w handlu drewnem okrągłym na Słowacji i w Czechach.m³ · SK · CZ Więcej metodNewton, GOST 2708-75, Brereton, Vermont, Universal (Daniels), Ontario Board Foot, Ontario Cubic, Roy, Alberta, BC Firmwood, Mid-girth, Guo Biao (GB/T 4814)Wszystkie 22 metody ›